محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى دهلوى
66
مجربات اكبرى ( فارسى )
كه آن را به هندى اچهر گويند ، اچهر مولى بيخ انترى ، مغز كرنجوه « 1 » ، زيرهء سفيد ، تواكهير دانه الايچى كلان كلان شاخ نو رسته نيم ، پوست گوندى ، انبه هلدى « 2 » ، هر يك دو ماشه ، يا كم و زياده به حسب مريض بستانند و با آب بسايند و مقدار نخود چونه آميخته ، بنوشانند على الصباح و اگر حرارت يار باشد آبى كه آمله در آن شب تر كرده باشند پيش از اين دارو يا عقب آن بنوشانند و آمله را سائيده بر بدن بمالند . ديگر ؛ مغز كرنجوه و نمك سنگ با آب ليمون بسايند و بر زبان بمالند تا لزوجت بسيار برآيد . ديگر ؛ پهتكرى ، گجراتى كه سپيد باشد ، باريك سائيده بر اچهر بمالند و دهن كشاده دارند تا رطوبت بيرون آيد . ديگر ؛ برگ انجير دو نيم عدد ، ملطهى نيم دام ، بيخ انبرى نيم دام ، جمله را با آب بسايند و غرغره كنند . ديگر ؛ ترپهله ، چورت ، كهير ، چنبيلى مع برگ و شاخ بجوشانند و غرغره نمايند . ديگر ؛ لوده گيرو مرچ هر يك چهار ماشه ، پهتكرى سه ماشه ، نيله تهوتهه دو ماشه ، باريك ساخته بر زبان مالند صبح و شام بكرم الهى همين دو بار كفايت كند اما بايد كه بعد از دواء ماليدن از دو توله كاسنى ، شيره كشند و بنوشند اگر حاجت باشد و الا فلاد . ديگر ؛ ليمون را دو قاش كنند و تخم از وى بيرون آرند و گوگل كه
--> ( 1 ) - كرنجو ه : كرنج . كرنجو و كرنجوا ، اسم هندى اكتمكت است كه به فارسى ، تخم ابليس نامند . گفتهاند كه كرنج ، وج است . ( فرهنگ مير ) ( 2 ) - آنبه هلدى : دارهلد ، دارچوبه .